e946daeb9746fd795b88d8d2de28aa25.jpg
8cee35881f642676472f3c55ee1694d8.jpg
afe44b0754630a3af1cdb228210ec9e0.jpg
6832087823a0818dbe13c8453b18d657.jpg
Vé máy bay trong nước

Hàng không Việt - Còn lâu mới hết độc quyền

Dù có tới 4 hãng hàng không đang hoạt động trên thị trường nội địa nhưng Việt Nam chưa hề có một đường bay nào thực sự mang tính cạnh tranh.
Vị thế “ông lớn”

Mặc dù Luật Hàng không mới ban hành năm 2006 đã mở ra cơ hội cho nhiều thành phần kinh tế tham gia vận chuyển hàng không, song cho tới nay, hãng hàng không quốc gia (Vietnam Airlines) vẫn là doanh nghiệp có vị trí thống lĩnh thị trường với thị phần luôn trên 70%. Sự chênh lệch quá lớn giữa Vietnam Airlines và các hãng hàng không khác về vốn, thương hiệu, chuỗi dịch vụ, hệ thống kinh doanh... khiến sự xuất hiện của Jetstar Pacific, Indochina Airlines, Vietjet Air hay Air Mekong chỉ làm mất đi vị thế một mình một chợ của Vietnam Airlines chứ chưa thể đem lại một thị trường hàng không thực sự cạnh tranh.

Trong 3 năm qua, Jetstar Pacific có cổ đông mới là nhà đầu tư nước ngoài nhưng lỗ vẫn âm vào vốn chủ sở hữu, Indochina Airlines bay hơn 1 năm rồi dừng hoạt động trong nợ nần, Vietjet Air loay hoay mãi chưa thể cất cánh, Trãi Thiên chưa bay nhân viên đã giải tán hết vì không được trả lương, chỉ có Air Mekong lặng lẽ hoàn thiện các yêu cầu về chứng chỉ nhà khai thác và đang từng bước triển khai các đường bay nhánh để tránh “đối đầu trực tiếp” với Vietnam Airlines... Tất cả những diễn biến đó cho thấy, khả năng có nhân tố mới đủ làm đối trọng với “ông lớn” Vietnam Airlines là vô cùng khó khăn. Theo nhận định của ông Võ Huy Cường, Trưởng Phòng Vận tải Cục Hàng không Việt Nam, nhìn vào kế hoạch phát triển đội tàu bay của các hãng trong 3 năm tới, khó có thể nhận thấy sự đột biến nào trong tương quan giữa các hãng. Các hãng đã được cấp phép nhưng chưa khai thác như Vietjet Air, Trãi Thiên cargo, Bluesky... cũng có kế hoạch phát triển đội tàu bay khá hạn chế. Đồng quan điểm này, Cục Quản lý cạnh tranh, Bộ Công thương cũng đánh giá Vietnam Airlines sẽ còn giữ vị thế độc quyền trong thời gian tới. (Theo Luật Cạnh tranh, 1 doanh nghiệp có vị trí thống lĩnh thị trường nếu giữ thị phần từ 30% trở lên).

Và như vậy, bất cứ một “động thái” nào của Vietnam Airlines, đặc biệt trong điều chỉnh giá vé, chính sách khuyến mại, cung cấp dịch vụ mặt đất... cũng có thể tác động lớn tới các hãng còn lại.

Có hay không hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường?

Do thực tế khách quan của nền kinh tế, 2 hãng hàng không lớn nhất hiện nay đều thuộc sở hữu nhà nước (Vietnam Airlines) hoặc có vốn chi phối của nhà nước trong doanh nghiệp (Jetstar Pacific). Do đó, họ nhận được lợi thế rất lớn từ các chính sách bảo hộ, thậm chí còn độc quyền trong một số lĩnh vực, một cán bộ của Cục Quản lý cạnh tranh khẳng định.

Để tạo sân chơi bình đẳng hơn cho các hãng hàng không nội địa, Cục Quản lý cạnh tranh khuyến nghị: Tiếp tục cổ phần hóa Vietnam Airlines (nhất là các doanh nghiệp có chức năng cung cấp dịch vụ cho các hãng khác như xăng dầu, dịch vụ thương mại mặt đất... để phòng ngừa khả năng sử dụng các doanh nghiệp này vào mục tiêu cạnh tranh, gây sức ép); nên dùng cơ chế đăng ký giá với các dịch vụ hạ tầng hàng không thay vì ấn định giá như hiện nay. Đặc biệt, theo Cục Quản lý cạnh tranh, cơ quan quản lý ngành cần quy định cụ thể về khuyến mại trong vận tải hàng không (thời hạn giảm giá, mức giảm giá) để tránh việc sử dụng công cụ này để cạnh tranh bất hợp pháp.

Vietnam Airlines giữ vị trí thống lĩnh trên mạng đường bay nội địa

Thực tế, 2 năm trở lại đây, đã xuất hiện các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh trị trường như vụ việc Công ty Xăng dầu hàng không thuộc Vietnam Airlines bị Hội đồng cạnh tranh phạt 3,37 tỷ đồng vì lạm dụng vị trí độc quyền vi phạm Luật Cạnh tranh trong việc ngừng cung cấp xăng cho hãng hàng không Jetstar Pacific. Ngoài ra, việc khuyến mại tràn lan, giảm 50% giá vé trên nhiều đường bay với thời gian dài, không khống chế giá sàn khiến giá vé máy bay không chỉ được điều chỉnh theo cung cầu mà còn chịu điều chỉnh từ một vài nhà khai thác...

Giá cước và con đường tìm kiếm cạnh tranh lành mạnh

Hiện nay, Bộ Tài chính đang quản lý giá cước vận chuyển hàng không nội địa theo khung nhưng chỉ “quản” giá trần mà không “quản” sàn. Theo quy định mới được ban hành, hơn 30 đường bay hiện nay đều vừa được tăng giá trần (trung bình 22%) và đều được coi là đường bay còn vị thế độc quyền, chưa có đường bay nào thật sự mang tính cạnh tranh.

Bản thân khung giá nhà nước đang áp dụng cũng gây ra nhiều ý kiến trái chiều. Đại diện một hãng hàng không (đề nghị không nêu tên) cho biết : Giá cước được tính trên cơ sở chi phí hợp lý, phù hợp chất lượng dịch vụ phù hợp với chính sách phát triển kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ và phù hợp với mức giá trung bình của cùng loại dịch vụ trong ASEAN. Tuy nhiên, trên thực tế, mức giá này thấp hơn giá nhiều đường bay trong khu vực, do nước ngoài cho phụ thu xăng dầu còn ta thì không. Hãng vận chuyển sẽ đối mặt với nguy cơ lỗ nặng nếu giá xăng dầu tăng bất thường. Ngoài ra nếu được áp dụng giá linh hoạt trong dịp cao điểm như lễ tết thì việc phục vụ đi lại cho bà con sẽ tốt hơn. Thực tế hiện nay, bay phục vụ tết toàn lỗ do một chiều không có khách.

Nguyên Tổng giám đốc Jetstar Pacific cũng từng khẳng định: Thị trường không mang lại lợi nhuận cho người kinh doanh ngoài thành phần kinh tế nhà nước thì rất khó phát triển.

Rõ ràng, để có môi trường cạnh tranh bình đẳng và lành mạnh, nhà nước cần tìm ra cơ chế về giá thực sự linh hoạt và phù hợp. Đảm bảo sự công bằng giữa các thành phần tham gia, kể cả giữa hãng hàng không quốc gia đang phải đảm nhiệm nhiều đường bay lỗ phục vụ phát triển kinh tế các tỉnh vùng sâu vùng xa với các hãng chỉ thuần túy hoạt động vì mục tiêu lợi nhuận; giữa hãng sử dụng vốn nhà nước với các hãng hàng không tư nhân. Trong điều kiện vẫn quản lý giá trần, thì bóc tách rõ ràng, tính đúng, tính đủ chi phí cho các hãng hoạt động là cách tạo thị trường cạnh tranh lành mạnh nhất và có động lực thúc đẩy phát triển nhất.


 

Theo GTVT


Liên hệ với chúng tôi

 Ngọc: 09 2323 8383
 Skype: ngoc.mang.vn
 
  Hằng: 09 2212 8383
 Skype: phongve27
 
  Thủy: 09 2332 8383
 Skype: HanoiTicket
  Quyên: 09 3722 8383
 Skype: Vietour.vn
  Huyền: 09 2722 8383
 Skype: dulich.mang
  Vân: +849 22222 849
 Skype: Vietcycle

bai dinh

Yến sào Hà Nội